Een vaas uit Apulië

Apulië, de “hak” van Italië, is een deel van de oude wereld dat ik niet goed ken. Ik ben er twee keer met de trein doorheen gekomen en een keer met de fiets, en dat is alles. Mijn gebrek aan kennis vreet een beetje, want in allerlei musea heb de wonderlijkste Apulische vazen gezien, zoals de krater (mengvat) hierboven, in het Museum für Kunst und Gewerbe in Hamburg. Zoals wel meer vazen uit Apulië, oogt ’ie wat rommelig.

De Kopenhagen-schilder, zoals kunsthistorici de rond 335 v.Chr. actieve kunstenaar noemen, heeft een aantal motieven los bij elkaar geplaatst. De oren zijn gevuld met twee portretten. Op de nek en hals staan diverse horizontale banden, vervolgens is er een los hoofd in een veld vol vegetatie. Na een band over de buik is er dan een afbeelding van een tempeltje, waarin een naakte krijger is te zien. Aan weerszijden van het tempeltjes staan wat vrouwenfiguren met voorwerpen in de hand, en tot slot is er een effen zwarte voet. Afgezien van de verticale symmetrieas zit er weinig systeem in. Zoals ik al zei: het oogt al met al nogal rommelig.

Al deze elementen zijn vrij standaard in de laat-klassieke Griekse vaasschilderkunst en het losse hoofd op de hals is vrij standaard voor Apulië. Hier ziet u een even oude volutenkrater – want zo heten deze vazen – uit het Rijksmuseum van Oudheden, met precies dezelfde elementen. Vergelijking leert dat de originaliteit zich beperkt tot de scène in het tempeltje: in Leiden een naakte atleet, in Hamburg een naakte krijger.

Die is afgebeeld met zijn borstpantser op schoot en twee speren over de schouder. Een schild en een helm hangen aan een zolderbalk, de scheenbeschermers staan tegen de zuilen van het tempeltje. Al die wapens zijn lichtbruin gekleurd, want ze waren van brons. ’s Mans huidskleur, lichter dan die van de tweemaal twee vrouwen naast het tempeltje, bewijst dat de krijger is overleden.

Dat blijkt misschien ook wel uit zijn blik. Wellicht zie ik er te veel in – het is maar een klein plaatje – maar hij lijkt te staren zonder iets te zien. En misschien kunnen we zijn dood ook wel afleiden uit het feit dat hij zijn mantel van zijn schouders heeft laten glijden.

Mooi? Mwoa. Interessant? Ja, dat wel. Ik moet toch eens naar Apulië om meer te weten te komen over dat gebied.

[Dit was het 504e voorwerp in mijn reeks museumstukken.]

#Apulië #krater #volutenkrater