Lmst

📰 Warmtepomp aanzienlijk goedkoper: moet huurders lagere rekening én sneller verduurzaming brengen

🕕 06:00 | RTL Nieuws
🔸 #Huurwoningen #TNO #Energierekening #Duurzaam #Warmtepomp

Residents of Inuuvik, Northwest Territories :flagnt: have been asked to reduce heating, despite it being -44°, because of a lack of propane

https://www.cbc.ca/news/canada/north/inuvik-residents-asked-to-cut-energy-use-because-of-low-propane-supply-9.7035945
- - -
Les résidents d’Inuuvik, Territoires du Nord-Ouest :flagnt: se sont fait demander de réduire le chauffage, malgré une température de -44°, à cause d’un manque de propane

// Article en anglais //

#Inuvik #NorthwestTerritories #TerritoiresDuNordOuest #NWT #TNO

TNO: Kleine kerncentrales te duur, maar voor het leger speelt geld geen rol

Kleine modulaire kerncentrales (SMR’s) zijn veel duurder dan alternatieven, maar omdat sinds het ophogen van de NAVO-norm het geld tegen de plinten klotst, kan het leger juist een voortrekkersrol spelen bij het realiseren van zo'n kerncentrale. Dat is een conclusie van TNO in een rapport voor het ministerie van defensie. Dat werd eind december openbaar na een Woo-verzoek daartoe van Laka. ‘Maatschappelijk draagvlak’ blijft nog wel een probleem. Maar, schrijft TNO, “om maatschappelijk draagvlak te kunnen behouden (of mogelijk te versterken) zou overwogen kunnen worden om mogelijke toepassing van SMR’s op defensie terreinen in een publiek/private constructie vorm te geven, zodat ook in de omgeving van een defensie locatie burgers en bedrijven kunnen profiteren van lokaal opgewekte kernenergie. De rol van kernenergie zou hier bijvoorbeeld complementair kunnen zijn aan lokaal (privaat) opgewekte elektriciteit uit zon en windenergie.”

Kernenergie complementair aan zon en wind, zo weet iedereen, maakt het helemaal onbetaalbaar. Dus 'privaat' kan alleen met superveel subsidie om de stroom betaalbaar te houden. Maar dit laat TNO onbesproken. Defensie heeft wel een bijzondere uitzonderingspositie. Milieuwetgeving wordt opzijgezet voor Defensie-belangen. Ze hoeven zich ook niet te houden aan duurzaamheidswetgeving en bijvoorbeeld uitstoot niet te publiceren. De CO2-uitstoot van het leger telt officieel ook niet mee bij de totale uitstoot van een land. Terwijl geschat wordt dat wapens en militarisme wereldwijd minstens 5,5% van de uitstoot van broeikasgassen veroorzaken. Dit is nog afgezien van ‘oorlogshandelingen’.

Veelzeggend is nog wel dat TNO “om een eerste overzicht te verkrijgen wat NAVO partnerlanden van plan zijn met het inzetten van SMR's voor defensie toepassingen” via het Ministerie een vragenlijst liet versturen aan “de relevante NAVO kanalen”, maar geen respons kreeg. Of in elk geval te weinig om daar conclusies uit te trekken.

Tot slot nog een feitje uit het rapport: "SMR's die geplaatst worden op Nederlandse defensieterreinen, mits op enige afstand geplaatst van munitiedepots, lopen geen significant grotere risico’s op gevechtsschade dan civiele reactoren, er van uitgaande dat Nederlandse defensieterreinen op grote afstand liggen van de frontlinies van toekomstige conflicten (oost Europa), en dat deze terreinen van afdoende lucht en raketverdedigingsmiddelen zijn voorzien." Opmerkelijke volgende zin: "Voor SMRs die gebruikt worden in het militair operationele domein zijn deze aannames minder hard te maken."

Het openbaar gemaakte TNO-rapport staat in de catalogus van Laka: TNO 2025 M11371 SMR verkenningen

#SMRs #TNO #Woo

🌎'There is always drama, but every COP does produce results.'

Prof. of #Energy Systems Analysis at the UG and Director of #Science and #Technology at #TNO André Faaij returned from the climate conference in Brazil with optimism.

'Eighty countries have committed to phasing out fossil fuels.' ⛽

🧪 #SciComm #COP30 #environmental #research #environmentalscience #scientistsOnMastodon @universityofgroningen

The entrance of COP30 | Image Alberto César Araúj / Amazônia Real Flickr CC BY-NC-SA 4.0

🇺🇦 #NowPlaying on #BBC6Music's #SHERELLE

T.NO:
🎵 Yards

#TNO

https://tdotno.bandcamp.com/album/yards-ep

Many people are living in homes no longer fit for purpose in the Northwest Territories, including in ᐯᐊᑋᐟᗱᒼᑯ (Behchokǫ̀)

https://www.cbc.ca/news/canada/north/living-situation-elder-nwt-housing-crisis-9.6996326
- - -
Beaucoup de personnes vivent dans des logements qui ne sont plus appropriés dans les Territoires du Nord-ouest, incluant à ᐯᐊᑋᐟᗱᒼᑯ (Behchokǫ̀)

// Article en anglais //

#Behchokǫ̀ #NWT #TNO #NorthwestTerritories #TerritoiresDuNordOuest

Kerncentrales als staatsproject: een dure vergissing in de maak

Eerder deze maand presenteerde de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (Rli) haar advies “Deelnemen zonder dogma’s”. De centrale boodschap: de overheid moet overheidsdeelnemingen niet langer als laatste redmiddel zien, maar als een volwaardig beleidsinstrument om publieke belangen te behartigen. Een verstandige oproep. Terwijl we nu zien dat staatsdeelnemingen vooral worden gebruikt om omstreden rechtse kernenergieplannetjes te door te drukken.

De Rli stelt in haar advies dat de overheid mag ingrijpen als de markt faalt. Maar in het geval van kernenergie is het niet de markt die faalt — het is de politiek die weigert te erkennen dat deze technologie structureel onrendabel is. De kosten zijn torenhoog, de bouwtijd decennia en het kernafvalprobleem onopgelost. Dat private partijen zich hier niet aan wagen, is geen falen van de markt, maar een duidelijk signaal dat deze kerncentrales economisch en maatschappelijk onhoudbaar zijn.

Toch wil het kabinet miljarden investeren in NEO - een nieuw staatsbedrijf voor kerncentrales. En alsof dat nog niet genoeg is, kijkt het rompkabinet VVD-BBB ook naar een staatsdeelneming om kerncentrale in Borssele na 2033 weer 20 jaar langer open te houden. Ondertussen is vorige maand de bouw van de Pallas-kernreactor als volledige staatsdeelneming gestart, was Urenco in Almelo al van de overheid, en gaat hun kernafval naar staatsbedrijf COVRA. Als we niet opletten is de nucleaire sector volledig in staatshanden.

Wat vaak onderbelicht blijft, is de impact van kernenergie op werkelijk bestaande duurzame energie. Uit een studie van TNO blijkt dat zonnepanelen worden uitgeschakeld terwijl kerncentrales een capaciteitsfactor van 90% hebben. Dat leidt tot minder productie van groene stroom. Duizenden huishoudens die hebben geïnvesteerd in zonnepanelen — vaak met steun van de overheid — raken gedupeerd. Dat is geen theoretisch risico, maar direct gevolg van een keuze voor kernenergie.

Zelf noemt de Rli kernenergie als hét concrete voorbeeld waarvoor haar advies relevant is. “We zien dat er op korte termijn geen kerncentrale gebouwd gaat worden door de markt, en dat er wordt gesproken over een staatsdeelneming,” aldus Rli-raadslid Jeanet van Antwerpen. Ze noemt ook andere thema’s zoals netcongestie en seizoensopslag van energie, waar een deelneming mogelijk een rol kan spelen. Het is veelzeggend dat de landelijke politiek alleen oog heeft voor kerncentrales.

Van Antwerpen pleit er in Energeia voor om deelnemingen gelijkwaardig te behandelen aan andere instrumenten zoals subsidies. Maar dat betekent niet dat een deelneming automatisch de voorkeur verdient. Juist bij kernenergie is een kritische afweging nodig: is dit werkelijk het publieke belang dat we willen dienen? Of is het een politiek prestigeproject dat duurzame alternatieven verdringt?

Rli wijst op België, waar een lijst van strategische bedrijven bestaat. In Nederland ontbreekt zo’n overzicht. Toch wordt kernenergie nu gepresenteerd als strategisch noodzakelijk. Maar waar is die analyse? Is kernenergie werkelijk vitaal voor onze autonomie? Is uranium, een proliferatiegevoelige importgrondstof, echt strategisch veiliger dan zon en wind?

Het Rli-rapport benadrukt terecht dat deelnemingen geen vrijbrief zijn om ondernemertje te spelen met publiek geld. De overheid moet transparant zijn over het doel, de looptijd en de maatschappelijke baten van elke deelneming. Juist bij kernenergie ontbreekt die transparantie. De risico’s zijn enorm, de baten onzeker, en de verplichtingen langlopend.

De oproep van de Rli om “zonder dogma’s” naar overheidsdeelnemingen te kijken is waardevol. Maar het mag geen alibi worden voor het opzetten van staatsbedrijven die hun maatschappelijke houdbaarheid allang hebben verloren. Kernenergie is geen neutrale optie in de gereedschapskist van de overheid. Het is een risicovol prestigeproject dat publieke middelen opslokt, duurzame alternatieven verdringt en toekomstige generaties opzadelt met radioactief afval.

De overheid hoort te kiezen voor publieke belangen — niet voor nucleaire symboliek.

#NEO #RLi #Staatssteun #TNO

Defensie onderzoekt mobiele kerncentrales voor op het slagveld

TNO heeft voor het ministerie van defensie de inzet van micro-kernreactoren verkend. Dit zijn (nog niet-bestaande) kleine, verplaatsbare kerncentrales, voor militaire energievoorziening op het slagveld. Staatssecretaris (en militair) Gijs Tuinman (BBB) noemt dit een stap richting “energie-autonomie”, maar zwijgt verder over de risico’s.
Want een militaire kernreactor roept serieuze vragen op. Denk aan sabotage, gevechtsschade of het risico op ongelukken — zoals we nu al zien bij de beschietingen op de kerncentrale van Zaporizja in Oekraïne.
Ook over kernafval blijft het stil. Microreactoren produceren namelijk ook gewoon hoogradioactief afval, waarvoor geen oplossing bestaat. Toch presenteert de demissionaire militair - die als BBB'er verder weinig kans maakt opnieuw in het kabinet te komen - kernenergie als "duurzame innovatie".

Waar defensie eerder nog keek naar zonnepanelen en biobrandstoffen, kiezen de generaals nu onder het mom voor duurzaamheid, voor een technologie die alle ingrediënten in zich heeft voor grootscheepse militaire escalatie.

Laka heeft gisteren de militaire verkenning van TNO gewoo't bij Defensie.

#SMRs #TNO #Woo

🇺🇦 #NowPlaying on #BBC6Music's #SHERELLE

T.NO:
🎵 Yards

#TNO

https://tdotno.bandcamp.com/album/yards-ep

#TNO #canada

Aux T.N.-O., les changements climatiques ont doublé les risques de canicules en 2025

L’été 2025 aura été le 11e plus chaud jamais enregistré au Canada, dit une étude

https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2193391/changement-climatique-chaleur-tno

#ChangementClimatique #RéchauffementClimatique #SurchauffeIrréversible #BouleversementClimatique #CombustionMondiale #DestructionDuClimat #SuicideClimatique #ExtinctionDeMasse #pollution #écologie #environnement #Climat

The residents of Fort Providence, Northwest Territories :flagnt: will be allowed to go home starting noon today.

https://www.cbc.ca/news/canada/north/fort-providence-n-w-t-begins-staged-re-entry-after-wildfire-evacuation-1.7629162
- - -
Les résidents•es de Fort Providence, Territoires du Nord-Ouest :flagnt: seront autorisés•es à retourner chez eux à compter midi aujourd’hui.

https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2191502/fort-providence-feux-retour-evacuation?partageApp=mastodon&accesVia=lien

#FortProvidence #NorthwestTerritories #TerritoiresDuNordOuest #NWT #TNO #NTfires #FeuxNT

Emergency and essential workers in Fort Providence, Northwest Territories :flagnt: have also been ordered to evacuate.

https://www.cbc.ca/news/canada/north/fort-providence-evacucation-emergency-personnel-1.7622432
- - -
Les personnel d'urgence et les travailleurs essentiels de Fort Providence, Territoires du Nord-Ouest :flagnt: ont également reçu l'ordre d'évacuer.

https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2189458/evacuation-feu-foret-fort-providence?partageApp=mastodon&accesVia=lien

#FortProvidence #NorthwestTerritories #TerritoiresDuNordOuest #NWT #TNO #NTfires #FeuxNT

The community of Whatı̀, Northwest Territories :flagnt: is being evacuated due to a wildfire.

https://www.cbc.ca/news/canada/north/what%C4%B1-wildfire-evacuation-1.7621063
- - -
La communauté de Whatı̀, Territoires du Nord-Ouest :flagnt: est en cours d’évacuation à cause d’un feu de forêt.

https://ici.radio-canada.ca/nouvelle/2189074/tno-feu-whati-ordre-evacuation?partageApp=mastodon&accesVia=lien

#Whatı̀ #NorthwestTerritories #TerritoiresDuNordOuest #NWT #TNO #NTfires #FeuxNT

Interessant om in 'Data als Wapen' van De #Groene te lezen over de gevaren van het #internet en dan met name die van #desinformatie.

Kimberley #Kruijver, onderzoeker bij #TNO:
‘De – meestal Amerikaanse – Big Tech-bedrijven willen weinig of geen controle, ze willen klik, klik, klik om nog meer winst te maken. Dat is de wind die er nu waait, zowel economisch als politiek. #Meta heeft zijn factcheckers al weggehaald. Europa worstelt daar enorm mee.'

@DeGroene

Echt goed nieuws, iedereen die de beschikking heeft over relevante Nederlandse content zou dat beschikbaar moeten stellen aan GPT-NL !

Doe mee met GPT-NL! - https://gpt-nl.nl/samenwerken/doe-mee/

https://www.nrc.nl/nieuws/2025/07/17/nederlandse-chatgpt-gaat-leren-van-nederlandse-media-a4900529?utm_source=mastodon&utm_medium=social&utm_campaign=mastodon&utm_term=20250717
#gptnl #ai #tno #nederland #data

Discovery and dynamics of a Sedna-like object with a perihelion of 66 au: https://www.nature.com/articles/s41550-025-02595-7.epdf?sharing_token=L2gluLVAn5rg_X4tZXdnOdRgN0jAjWel9jnR3ZoTv0NwAbWN3Dnti95TIZV4-vYMitWKo8qnbCboozfU_hLQS7G51-TMaro1CXCFLO5fN0HolrovRawaFPpwiqnsb9NFfMkkrA0Uzy8hvKmdK3s0RcOZ2YF6lYhE4_Uyy8G6bqQ%3D -> Subaru Telescope Discovers “Fossil” in Outer Solar System: https://www.nao.ac.jp/en/news/science/2025/20250715-subaru.html -> This new-found trans-Neptunian object, 2023 KQ14, has the third-highest known perihelion at q=66 au (a=252 au and inclination i=11°): https://bsky.app/profile/astrokiwi.bsky.social/post/3ltymrkcjzl27 (thread). #TNO

Borssele, Pallas en Urenco weigerden verantwoordelijkheid voor kernafvalonderzoek

Het kernafval-dossier is er een van de lange adem, dus de lezer zal ons moeten vergeven dat we pas na zes jaar met een vervolg komen op het bericht dat de COVRA maatschappelijke organisaties angstvallig buiten het vervolg van haar in 2020 aflopende OPERA-kernafval-onderzoeksprogramma hield. Tot nu dus, want afgelopen vrijdag gaf het ministerie van IenW eindelijk documenten van de COVRA zelf vrij over hoe COVRA in 2020 tot het vervolgonderzoekprogramma 'COPERA' kwam.
Uit de documenten blijkt dat kerncentrale Borssele, Pallas en Urenco in 2019 geen maatschappelijke verantwoordelijkheid wilden nemen voor hun kernafval. Tegelijkertijd is het Woo-besluit zelf ook een mijlpaal. Met het besluit is opvolging gegeven aan een uitspraak van de Raad van State uit 2023 dat ministers verplicht zijn Woo-verzoeken bij een staatsbedrijf zoals de COVRA in behandeling te nemen.

Uit de nu vrijgegeven stukken blijkt dat de COVRA vier verschillende vormen voor COPERA, het vervolg van het onderzoeksprogramma OPERA verkende:

(artikel gaat door onder document)

Feedback van RIVM en TNO
In de voorbereiding van het COPERA-onderzoeksprogramma heeft COVRA gesproken met het RIVM en TNO. Als je leest hoe het RIVM over de ANVS een boekje open lijkt te doen, dan is het niet gek dat het RIVM zich in de woo-procedure bij IenW beklaagde over het gespreksverslag.
Ook de input vanuit TNO is onthullend: De onderzoeksorganisatie wijst erop dat COVRA in OPERA maar van één ijstijd is uitgegaan, terwijl het internationaal gebruikelijk is uit te gaan van meerdere ijstijden ('glaciale cycli'). Hierdoor is er een “misfit” tussen de modellen, wat de betrouwbaarheid van langetermijnvoorspellingen van de veiligheid van de eindberging beïnvloedt, aldus TNO.
Laka had juist in haar zienswijze op het nieuwe nationale programma betoogd dat er een onafhankelijke review op het onderzoeksprogramma zou moeten komen. Waarvan akte.

COVRA zelf achtte alleen scenario 1 en 2 kansrijk en benaderde daarop EPZ - de uitbater van kerncentrale Borssele - Pallas en Urenco met met voorstel om gezamenlijk op te trekken. Hiervoor stelde COVRA in juni 2019 een intentieverklaring op waarin COVRA en de industrie samen benadrukken dat met deelname de industrie zou "bijdragen aan maatschappelijk vertrouwen in eindberging van radioactief afval en het tonen van maatschappelijke verantwoordelijkheid voor een eindoplossing voor radioactief afval".

Alleen... die intentieverklaring, en daarmee de samenwerking, haalde nooit de eindstreep: In oktober 2019 berichtte COVRA stakeholders dat de samenwerking met de industrie er niet was gekomen komen en dat COVRA toch zelfstandig het onderzoeksprogramma vorm zou geven. COVRA vermeldde niet niet bij dat door het afhaken van de industrie het onderzoeksbudget voor de eindberging van kernafval gehalveerd was, en dat COVRA tot 2050 alleen nog het absolute minimum aan eindbergingsonderzoek zal gaan uitvoeren.

Het eerste resultaat van het door de Nederlandse nucleaire sector doelbewust klein gehouden onderzoeksprogramma is afgelopen voorjaar door COVRA gepubliceerd.

#COPERA #OPERA #RIVM #Technopolis #TNO #Woo