#Spartacus

2026-02-27

Romeins Thracië

De Via Egnatia in Filippoi

[Dit is het vijfde van zeven blogjes over de Thraciërs. Het eerste was hier.]

De Romeinse Republiek

Zoals ik in het vorige blogje al aangaf, kregen de Romeinen, in oorlog met de Macedoniërs, in de eerste helft van de tweede eeuw v.Chr. te maken met de Thraciërs. Komend vanaf de Adriatische Zee bouwden ze de Via Egnatia, die langs Thessaloniki naar het oosten voerde, langs de havensteden die de Grieken eeuwen eerder aan de Thracische zuidkust hadden gebouwd. Op de annexatie van Macedonië (in 146 v.Chr.) volgde de annexatie van het koninkrijk Pergamon, en daarmee was in elk geval de beheersing van het zuiden van Thracië voor Rome van enorm strategisch belang.

Het zou te ver voeren om hier alle conflicten te noemen die Rome in en rond Thracië heeft uitgevochten. Het was in elk geval nooit eenvoudig, zoals wel blijkt uit het feit dat de oorlog tegen de Bessers duurde van 119 tot 107 v.Chr. Al die tijd was de Via Egnatia niet helemaal veilig. Ook in de oorlogen tegen koning Mithridates VI Eupator van Pontus, een van de gevaarlijkste tegenstanders waarmee Rome te maken had in de eerste helft van de eerste eeuw v.Chr., werd gevochten in Bulgarije. Bij een van deze oorlogen moet Spartacus in Romeinse handen zijn gevallen: misschien als krijgsgevangene, misschien als verkochte slaaf.

Romeins cavaleriemasker (Archeologisch museum, Stara Zagora)

Er ging geen decennium voorbij zonder gevechten. In de jaren tachtig van de eerste eeuw was het dus de oorlog tegen Mithridates; in de jaren zeventig bereikten de legioenen de Donau; in de jaren zestig leden ze een nederlaag tegen de Geten. Julius Caesar wilde de regio in de jaren vijftig pacificeren maar koos voor Gallië, en werd vermoord voordat hij in 44 v.Chr. alsnog naar Thracië kon komen – verschillende legioenen waren al vooruitgestuurd.

Na ongeveer 40 v.Chr. was duidelijk dat twee mannen zouden vechten om de erfenis van Julius Caesar: Octavianus, gestationeerd in Italië, en Marcus Antonius, gestationeerd in het oosten. Het was even duidelijk dat de confrontatie zou plaatsvinden op de Balkan, en dus veroverde Octavianus in de jaren dertig Illyricum, zodat hij altijd over het land naar Macedonië, Griekenland en Thracië zou kunnen. Zo naderden de Romeinen Noord-Thracië niet alleen vanaf de Egeïsche Zee, maar ook vanaf de Adriatische Zee. Omdat de Odrysen inmiddels een vriendelijk, pro-Romeins koninkrijk vormden, werden ze niet geannexeerd, maar het gebied langs de Beneden-Donau werd in 12 v.Chr. wel onderworpen: de provincie Moesia. De afstammelingen van de Triballiërs en de Geten leefden nu in het Romeinse Rijk.

Het graf in Karanovo

Het Romeinse Keizerrijk

De annexatie van het Odrysische Rijk volgde ten tijde van keizer Claudius, in het jaar 46 na Chr. Hun gebied zou bekend komen staan als de Romeinse provincie Thracia. De hoofdstad was Perinthos. Het graf van de laatste heerser van een onafhankelijk deel van Thracië, Rhoemetalces III, is geïdentificeerd in een grafheuvel in Karanovo. Voor het eerst sinds de regering van koning Filippos II van Macedonië, vier eeuwen eerder, leefden alle Thraciërs weer in hetzelfde rijk – en opnieuw werden ze bestuurd door een vorst die ergens in het verre westen leefde.

Onomstreden was de Romeinse heerschappij niet. De Romeinen bouwden weliswaar een reeks forten langs de Donau, waaronder het fort Novae voor legioen VIII Augusta, maar keizer Domitianus moest in de jaren 85-89 aanvallen afweren van de Daciërs. Zij leefden in wat nu Roemenië is en de oorlogssituatie dwong de Romeinen tot een provinciale herindeling: Moesia werd gesplitst in Moesia Superior en Moesia Inferior, wat je kan vertalen als het stroomopwaarts en het stroomafwaarts gebied langs de Donau. Het werd in Thracië pas echt rustig toen keizer Trajanus het koninkrijk Dacië binnenviel (101-102) en daarna definitief annexeerde (105-106). Ik schreef al eens over zijn enorme overwinningsmonument bij Adamclisi.

Adamclisi

Pax Romana

Het verhaal van de provincies Thracia en Moesia Inferior is feitelijk dat van alle andere Romeinse provincies. Er kwamen nieuwe wegen, zoals die van Belgrado over Niš, Sofia, Plovdiv, Edirne naar Byzantion (Istanbul) aan de Bosporus. In het archeologisch potjeslatijn heet die wel Via Diagonalis, omdat die als een scheve lijn van noordwest- naar zuidoost-Bulgarije gaat.

De steden groeiden – niet zelden worden verstedelijking en romanisering beschouwd als twee namen voor hetzelfde proces – en dat kwam niet alleen door natuurlijke bevolkingsgroei, maar ook door migratie. (Ik zou niet goed weten hoe de voorouders van de joodse vrouw waarover ik eens blogde, anders dan door migratie in Bulgarije kunnen zijn aangekomen.)

Een speciale groep migranten waren de legionairs die hier land kregen. In de provincie Thracië lagen, behalve de hoofdstad Perinthos, onder meer ook de havensteden Byzantion en Mesembria (Nesebar), en in het binnenland Hadrianopolis (Edirne), Filippopolis (Plovdiv), Serdica (Sofia) en Pautalia (Kyustendil). In Moesia Inferior lagen de havensteden Histria, Tomis (Constanza), Odessos (Varna) en langs de stroom Troesmis, Durostorum, de legioensbasis Novae en de hoofdstad Oescus. Na Trajanus’ overwinning stichtte hij Nikopolis.

De oude Thracische godin Bendis en een Romeins gezin (Archeologisch museum, Sofia)

Mannen uit deze steden deden dienst in de Romeinse hulptroepen en, als ze het burgerrecht hadden gekregen, in de legioenen. Het Thracisch raakte overvleugeld door het Grieks, al zijn er opvallend veel Latijnse inscripties bekend uit het huidige Bulgarije, en bleven aloude grafgebruiken bestaan. En zoals overal maakte de provinciale adel carrière in het Romeinse Rijk: in 235 trad keizer Maximinus Thrax aan, wiens bijnaam aangeeft dat hij uit Thracië stamde.

Zijn korte regering – van 235 tot 238 – markeert het einde van de betrekkelijke rust en het begin van de Crisis van de Derde Eeuw.

[Wordt straks vervolgd]

#Adamclisi #Bessers #Claudius #Dacië #Domitianus #Geten #Karanovo #MarcusAntonius #MaximinusThrax #MithridatesVIEupator #Moesia #Nesebar #NikopolisAanDeDonau #Novae #Octavianus #Odrysen #Perinthos #RhoemetalcesIII #Serdica #Sofia #Spartacus #Thracië #Trajanus #Triballiërs #ViaDiagonalis #ViaEgnatia #VIIIAugusta
Curt Johnson - Indie Geniusindiegenius
2026-02-26

Movie TV Tech Geeks 'Daredevil' Showrunner’s Brutal 3-Part Historical Epic Is Back on the Charts After Spin-Off Success dlvr.it/TRBC5g

Tally MichelleTallyMichelle4@c.im
2026-02-13

#Spartacus (2010-2013)

The life of Spartacus, the gladiator who led a rebellion against the Romans.
#BattleMovies #TVMastodon

Assoc for Scottish Literaturescotlit@mastodon.scot
2026-02-13

“And so with the moderns”: The Role of the Revolutionary Writer and the Mythicization of History in J. Leslie Mitchell’s SPARTACUS

—Scott Lyall, CLOTHO 4/2 (2022)

@litstudies

6/10

journals.uni-lj.si/clotho/arti

#Scottish #literature #modernism #20thcentury #HistoricalFiction #Rome #AncientRome #Spartacus #LewisGrassicGibbon

Spartacus, J. Leslie Mitchell (1901–35), Lewis Grassic Gibbon, communism, myth-history

The focus of this article is J. Leslie Mitchell’s Spartacus (1933), his fictional representation of the slave rebellion in ancient Rome led by the eponymous gladiator. The article begins by examining Mitchell’s contribution to debates over the role of the revolutionary writer in Left Review in the mid-1930s and his place in the British Left in this era, before going on to survey the ways in which the figure of Spartacus and the German Spartacists are represented across Mitchell’s oeuvre. It then explores key source material utilized in the writing of the novel, as well as outlining comparisons between Mitchell’s representation of Spartacus and those of his fellow novelists Howard Fast and Arthur Koestler. Including close readings of Spartacus and informed by archival research and previously unpublished manuscript items, the article argues that at the same time as denouncing the cruelties of Roman rule, Spartacus also signals Mitchell’s passionate opposition to what he considered the violent histories of oppression suffered by the commons of the earth of all times, culminating in the capitalist crisis of Mitchell’s own period in the 1930s. Mitchell creates this effect of historical simultaneity by writing a work of myth-history – as opposed to historical realism or political propaganda – that employs the utopian legend of the Golden Age to inspire radical dissent against modern deprivation.
Assoc for Scottish Literaturescotlit@mastodon.scot
2026-02-13

(I have always thought that the first sentence of James Leslie Mitchell’s SPARTACUS is up there with some of the great opening lines in literature …)

#Scottish #literature #modernism #20thcentury #HistoricalFiction #Rome #AncientRome #Spartacus #OpeningLines #LewisGrassicGibbon

When Kleon heard the news from Capua he rose early one morning, being a literatus and unchained, crept to the room of his Master, stabbed him in the throat, mutilated that Master’s body even as his own had been mutilated: and so fled from Rome with a stained dagger in his sleeve and a copy of THE REPUBLIC of Plato hidden in his breast.
Assoc for Scottish Literaturescotlit@mastodon.scot
2026-02-13

“SPARTACUS will be seen as one of his most enduring achievements, still vivid, still experimental, still burning with the anger he felt at the barbarous events of history”

Ian Campbell discusses James Leslie Mitchell’s brutal & unflinching novel SPARTACUS (1933)

5/10

asls.org.uk/james-leslie-mitch

#Scottish #literature #modernism #20thcentury #HistoricalFiction #Rome #AncientRome #LewisGrassicGibbon #Spartacus

Book cover: 

James Leslie Mitchell

SPARTACUS

The cover is a stained red. The illustration, rendered in greys and black, shows the head and upper body of a stylised ancient warrior wearing a red cloak an angular, crested helmet.
Curt Johnson - Indie Geniusindiegenius
2026-02-01

Movie TV Tech Geeks 10 Nearly Perfect Epic Movies, Ranked dlvr.it/TQh0sn

2026-01-31
2026-01-30

Que horas estreia o 10º e último episódio de ‘Spartacus: House of Ashur’?

fed.brid.gy/r/https://rollings

QuirkyFilmsQuirkyFilms@c.im
2026-01-10

#JustWatched #TVMastodon 📺 🎬
#Spartacus (2010-2013) (S1-3)
The life of Spartacus, the gladiator who led a rebellion against the Romans.
#SpartacusGodsOfTheArena (2011) (Prequel)
In the time before the arrival of Spartacus, the House of Batiatus faces many challenges from competitors, and within its own household.

4/5 ⭐️ - Complete re-watch of franchise before new Ashur series.

Phantastik-News.dephantastiknews
2026-01-09

Vorschau auf die nächste Episode
1x07#SneakPeek | 'Stand Champion' Starz
youtu.be/RIfuJ7vJ7As?si=iy7vou

freiLand PotsdamfreiLand@links.potsda.mn
2026-01-07

📍Heute Abend ist wieder PotShow bei uns im @spartacus 🎤📚

Wie immer am Start: Kirsten Fuchs, Sebastian Lehmann, @marcuwekling und Maik Martschinkowsky

Leider wie immer schon ausverkauft. Manchmal gibt es an der Abendkasse noch Tickets, wenn Leute nicht kommen. Die Plätze geben wir ab kurz vor 20 Uhr frei. Also falls jemand im "push my luck" Modus ist ;-)

👉 #Potshow #Leseshow #freiLand #Spartacus #KulturPotsdam 📚🎙️🗣️

Veranstaltungsflyer zur POTSHOW: Auf dunklem, rot-orangem Hintergrund liest Sebastian Lehmann auf einer Bühne aus einem Tablet in ein Mikrofon. Oben steht groß ‚POTSHOW‘. Darunter die Informationen: 7. Januar 2026, Einlass 19 Uhr, Beginn 20 Uhr, Spartacus Potsdam. Rechts sind die Namen der meist auftretenden Autor*innen aufgeführt: Kirsten Fuchs, Marc-Uwe Kling, Sebastian Lehmann und Maik Martschinkowsky.
Phantastik-News.dephantastiknews
2026-01-05
2025-12-28

Spartacus: House of Ashur has been so good. I can’t remember the last time I yelled and cheared at my TV!
#TV #Spartacus

Client Info

Server: https://mastodon.social
Version: 2025.07
Repository: https://github.com/cyevgeniy/lmst